Μέτρηση Άγχους

Μέτρηση Άγχους μέσω του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος
Άγχος και Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα

Το Άγχος ελέγχεται από το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα (ΑΝΣ), το οποίο αποτελεί το ακούσιο τμήμα του νευρικού συστήματος, και χωρίζεται σε δύο μέρη: το συμπαθητικό και το παρασυμπαθητικό. Αυτά τα δυο μέρη έχουν αντίθετη δράση, ενώ η ισορροπία μεταξύ τους αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αποτελεσματική σωματική λειτουργία. Το πρώτο μέρος ενεργοποιείται όταν καταναλώνουμε ενέργεια, γνωστό ως πολέμα / φύγε / πάγωσε, ενώ το δεύτερο είναι υπεύθυνο για την αποκατάσταση των αποθηκών, τη χώνεψη, την διαδικασία της επούλωσης, και της αναπαραγωγής, γνωστό ως αναπαύου / χαλάρωσε / ανανεώσου.

Όταν βρισκόμαστε σε κατάσταση άγχους υπέρ-λειτουργεί το συμπαθητικό μέρος. Εάν αυτή η κατάσταση παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα, το αποτέλεσμα είναι η εξάντληση. Τα σωματικά συστήματα δεν μπορούν να διατηρήσουν τον υψηλό ρυθμό, και η ορμόνη κορτιζόλη μειώνει την επίδρασή της μετά από περίπου μια ώρα, έτσι μαζί με άλλα, εμποδίζεται η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Εάν συνεχισθεί αυτή η κατάσταση τότε σε κάποιους ανθρώπους θα έρθει η κατάρρευση, όπου απαιτείται μεγάλο χρονικό διάστημα για να αποκατασταθεί.*

 
Μέτρηση Άγχους

Μια συνηθισμένη ερώτηση ασθενών που πάσχουν από αγχώδεις διαταραχές είναι το πως μπορούμε να μετρήσουμε το άγχος? Μέχρι στιγμής η μέτρηση του άγχους γινόταν με ψυχομετρικά τέστ χωρίς να λαμβάνονται υπόψιν οι αντιδράσεις του ΑΝΣ κατά την διάρκεια στρεσογόνων παραγόντων. Το μεγάλο πρόβλημα αυτών των τέστ είναι η έλλειψη αντικειμενικότητας, μιας και ο εξεταζόμενος τυχαίνει πολλές φορές να δίνει απαντήσεις που δεν ανταποκρίνονται πλήρως στο πραγματικό του βίωμα. Με την χρήση των νέων τεχνολογιών σήμερα είναι εφικτή και εύκολη η μέτρηση της αντίδραση του ΑΝΣ σε στρεσογόνους παράγοντες, μέσω της μέτρησης της ηλεκτρικής αγωγιμότητας του δέρματος.

Συγκεκριμένα, η δερμική αγωγιμότητα είναι μια μέτρηση της ικανότητας του δέρματος να άγει ηλεκτρισμό και είναι η κατάληξη/το τελικό αποτέλεσμα της συμπαθητικής ενεργοποίησης των ιδρωτοποιών αδένων του δέρματος. Δηλαδή, κάθε φορά που ενεργοποιούνται οι ιδρωτοποιοί αδένες, για πάραδειγμα λόγω του άγχους, αυξάνεται η δερμική αγωγιμότητα του δέρματος.

Η δραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος (ΣΝΣ) συνδέεται με συγκινησιακές (π.χ ανησυχία, συναισθηματική φόρτιση) και γνωσιακές καταστάσεις (π.χ επαναλαμβανόμενες σκέψεις ότι θα συμβεί το χειρότερο) συνδέεται άμεσα με την αύξηση της δερμικής αγωγιμότητας, για το λόγο αυτό η δερμική αγωγιμότητα χρησιμοποιείται ευρύτατα ως ένας ευαίσθητος δείκτης της μέτρησης της ενεργοποίησης του ΣΝΣ (Critchley et al, 2001).

[Ας σημειωθεί ότι οι ιδρωτοποιοί αδένες δέχονται μόνο συμπαθητική νεύρωση (Παπαδάτος, 2003, σελ 61) και όχι παρασυμπαθητική νεύρωση].

 

Μέτρηση Άγχους μέσω του ΑΝΣ – Stress test

Η διαδικασία του τέστ είναι απλή. Ο εξεταζόμενος κάθεται αναπαυτικά σε μία καρέκλα και τοποθετούνται δύο αισθητήρες στα δάχτυλα του για την μέτρηση της αγωγιμότητας του δέρματος (αξιόπιστος δείκτης ενεργοποίησης του συμπαθητικού συστήματος**). Στην συνέχεια ο εξεταζόμενος χαλαρώνει μέχρι που εμφανίζονται στον υπολογιστή οπτικοακουστικά στρεσογόνα ερεθίσματα για μισό λεπτό περίπου. Έπειτα ο εξεταζομενος χαλαρώνει και τελειώνει το τέστ.

Οι μετρήσεις από το ΑΝΣ μας δείχνουν το αρχικό επίπεδο χαλάρωσης, την αύξηση του στρές κατά την διάρκεια της αναμονής των στρεσογόνων ερεθισμάτων αλλά και κατά την εμφανισή τους. Επίσης στο τελευταίο στάδιο χαλάρωσης έχουμε την δυνατότητα να μελετήσουμε την δυνατότητα επαναφοράς του ΑΝΣ στα αρχικά επίπεδα χαλάρωσης. 

 Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να καλείτε καθημερινά στο 2311-241875, να επισκεφτείτε το Κέντρο Νευροανάδρασης Βορείου Ελλάδος στην διεύθυνση Αγ. Σοφίας 5 (1ος Όροφος) | Θεσσαλονίκη ή να μας στείλετε ένα e-mail στο info@neyroanadrasi.gr

* Περισσότερες πληροφορίες για την σχέση του Άγχους με το ΑΝΣ μπορείτε να βρείτε στο Δικηγόρων Πρόνοια" [Χρηστίδης, Δ.Α. (2002). Το στρες στο εδώλιο. Δικηγόρων Πρόνοια. 1, 8-10.] ή και ηλεκτρονικά ΕΔΩ

**Απο το άρθρο Επίδραση σωματικών τεχνικών χαλάρωσης στη δερμική αγωγιμότητα σε υγιή πληθυσμό (http://www.encephalos.gr/full/43-2-04g.htm

***Critchley, H.D., Melmed, R.N., Featherstone, E., Mathias, C.J., Dolan, R.J. Brain activity during biofeedback relaxation. Brain 2001;124:1003-1012.

Παπαδάτος, Γ., Ψυχοφυσιολογία, Αθήνα 2003.