ΔΕΠ-Υ και Νευροανάδραση

Τα τελευταία 20 χρόνια, η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) είναι η νούμερο ένα αιτία που οδηγεί τα παιδιά στη ψυχιατρική βοήθεια. Περίπου 2% έως 6% των παιδιών σχολικής ηλικίας έχουν διαγνωστεί με ΔΕΠ-Υ (Raz 2004). Σύμφωνα με τον Barkley (1998) ο αριθμός των παιδιών που πλήττονται από ΔΕΠ-Υ μπορεί να ποικίλλει από 1% έως 20%, ανάλογα με το πώς κανείς ορίσει την ΔΕΠ-Υ, τις πληθισμιακές μελέτες, καθώς και την γεωγραφική τοποθεσία των μελετών αυτών Κύριο χαρακτηριστικό της ΔΕΠ-Υ είναι η αδυναμία εστίασης της προσοχής, ενω τα παιδιά με υπερκινητικότητα είναι παρορμητικά. Η κατάσταση αυτή είναι εξελικτική και αν αφεθεί ανεξέλεγκτη επιμένει στην εφηβεία και την ενήλικη ζωή (Edwards, 1995) προκαλώντας πιο σοβαρά προβλήματα.

Η έρευνητική δραστηριότητα μέχρι τώρα εντοπίζει την νευρολογική βάση της ΔΕΠ-Υ σε δυσλειτουργία του μετωπιαίου λοβού. Η λειτουργία του μετωπιαίου λοβού έχει εκτελεστικό χαρακτήρα και εμπλέκεται στην ανάπτυξη σχεδίων καθώς και την οργάνωση των λειτουργικών πόρων. Επίσης, η λειτουργία του μετωπιαίου λοβού είναι κρίσιμης σημασίας για την αναστολή μη επιθυμητών συμπεριφορών, όπως η αναστολή την εστίαση της προσοχής σε άσχετα ερεθίσματα. Επιπρόσθετα τα στοιχεία που δείχνουν δυσλειτουργία του δεξιού μετωπιαίου λοβού, ως βάση της ΔΕΠ-Υ όλο και αυξάνονται (Chelune, Ferguson, Koon & Dickey, 1986; Gualteri & Hicks, 1985; Χάιντ, et.al 1990;Lou, et.al., 1989).

Υπάρχει επίσης αυξημένο ενδιαφέρον για τη σχέση μεταξύ της λειτουργίας του προμετωπιαίου λοβού και της ΔΕΠ-Υ. Τα παιδιά με βλάβες στον προμετωπιαίο λοβό παρουσιάζουν παρορμητική συμπεριφορά και υπερκινητικά (Grattan και Eslinger, 1991), ενώ οι έφηβοι με ΔΕΠ-Υ παρουσιάζουν μειωμένη δραστηριότητα στον πρόσθιο μετωπιαίο λοβό όπως δείχνει μια μελέτη με την χρήση του PET (Zametkin et al., 1993). Πρόσφατες έρευνες με την χρήση προηγμένων νευροαπεικονιστικών μεθόδων έδειξαν ότι παιδιά με ΔΕΠ-Υ δεν παρουσιάζουν την φυσιολογική ασσυμετρία του άλφα ρυθμού στον μετωπιαίο λοβό (Χάιντ, Hem, Voeller & Marshall, 1991). Σύμφωνα με αυτό το εύρημα, η ποσοτική ηλεκτροεγκεφαλογραφική (EEG) ανάλυση παρουσιάζει σημαντικά μεγαλύτερη δραστηριότητα των βραδέων κυμάτων (θήτα) και πολύ λιγότερη δραστηριότητα των γρήγορων κυμάτων (beta) κυρίως στις μετωπιαίες περιοχές για άτομα με ΔΕΠ-Υ (Mann, et.al., 1992).

Η νευροανάδραση, χρησιμοποιεί το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), μια συσκευή που ανιχνεύει και καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου, και με κατάλληλη επεξεργασία εξάγει τους εγκεφαλικούς ρυθμούς. Αναγνωρίζοντας ότι τα άτομα που πάσχουν από ΔΕΠ-Υ έχουν μεγαλύτερη δραστηριότητα στα κύματα θήτα και λιγότερη στα κύματα βήτα, σε σχέση με άτομα χωρίς ΔΕΠ-Υ (Barabasz et al, 1993;Mann et al, 1992), ο στόχος της νευροανάδρασης είναι να αλλάξει αυτά τα ανώμαλα κύματα του εγκεφάλου, μειώνοντας τα κύματα θήτα, με παράλληλη αύξηση των κυμάτων βήτα.

Η πρώτη προκαταρκτική μελέτη εφαρμογής της νευροανάδρασης σε παιδιά που πάσχουν από ΔΕΠ-Υ ήταν από τους Lubar και Shouse (1977). Οι επιπτώσεις της νευροανάδρασης φαίνεται να καλύτερεύουν την απόδοση των παιδιών, χωρίς να χρειάζεται συνεχή εξωτερική παρέμβαση. Οι Chartier και Kelly (1991) εξέτασαν την επιδράση της νευροανάδρασης σε περισσότερα από 200 παιδιά που είχαν ΔΕΠ-Υ και βρήκαν πως η νευροανάδραση παρέχει σημαντικές και ορισμένες φορές "δραματικές" κλινικές βελτιώσεις σε αυτά τα παιδιά. Οι γονείς και οι δάσκαλοι των παιδιών αυτών ανέφεραν δραματικές βελτιώσεις στη συμπεριφορά, όπως:

 

  • Τελειώνουν τη δουλειά τους
  • Ακούνε καλύτερα με λιγότερη παρόρμηση,
  • Αύξηση κινήτρου
  • Αύξση εστίαση και προσοχής,
  • Υψηλότερη αυτοεκτίμηση.

 

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα φάρμακα που χορηγούσαν διακόπησαν εντελώς ενώ σε άλλες περιπτώσεις μειώθηκαν σημαντικά.


 

Επιστημονικές Μελέτες

  1. American Psychiatric Association (1987). Diag-nostic and statistical manual for mental disorders, 3rd Edition, Revised. Washington, D.C.: American Psychiatric Association.  
  2. American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual for mental disorders, 4th Edition. Washington D.C.: American Psychiatric  Association. 
  3. Barabasz, A. (1980a) . EEG alpha, skin conductance and hypnotizability in Antarctica. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 28,  ISNR Copywrited Material63-74.
  4. Barabasz, A. (1980b). Effects of hypnosis and perceptual deprivation on vigilance in a simulated radar target detection task. Perceptual and Motor Skills,  50, 19-24
  5. Barabasz, A. (1982). Restricted environmental stimulation and the enhancement of hypnotizability: EEG alpha, skin conductance and temperature responses. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 30, 147-166. 
  6. Barabasz, A. (1985). Enhancement of military pilot reliability by hypnosis and psychophysiological monitoring: In-flight and simulator data. Aviation, Space and Environmental Medicine, March, 248-250. 
  7. Barabasz, A. (1993). Presidential Address: Antarctic isolation and attentional processes: Research implications for practitioners. Presented at the Fifth International Conference on REST, Seattle, WA, Feb. 26-28. 
  8. Barabasz, A. (in press) Instantaneous neuronal activation procedure (INAP): Reduced stimulation and psychophysiological monitoring in the treatment of phobias. Expeimentalle und Klinishe Hypnose. 
  9. Barabasz, A., & Barabasz, M. (In press a). Neurotherapy and alert hypnosis in thetreatment of attention deficit disorder. In S. Lynn, 1. Kirsch &J. Rhue (Eds) Clinical Hypnosis Handbook, Washington, D. C.: The American Psychological Association. 
  10. Barabasz, A., & Barabasz, M. (In press b). Diagnosis, etiology and treatment of attention deficit hyperactivity disorder. In M. Barabasz (Ed.) Special Issue on Attention Deficit Disorders, Child Study Journal. 
  11. Barabasz, A., & Barabasz, M. (1989). Effects of restricted environmental stimulation: Enhancement of hypnotizability for experimental and chronic pain control. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 37, 217-223. 
  12. Barabasz, A., & Barabasz, M. (1992). Research Design Considerations, In E. Fromm & M. Nash (Eds.), Contemporary Hypnosis Research. New York, NY Guilford, 173-200. 
  13. Barabasz, A., & Barabasz, M. (Eds) (1993a). Clinical and Experimental Restricted Environmental Stimulation: New Developments and Perspectives. New York: Springer-Verlag. 
  14. Barabasz, A., & Barabasz, M. (1993b). Neurometric assessment of attention deficit disorders, neurofeedback and active alert hypnosis. Presented at the Portland Academy of Hypnosis, Portland Oregon, November 19. (Invited Address) 
  15. Barabasz, A., & Barabasz, M. (1994a). EEG responses to a reading comprehension task during active alert hypnosis and waking states. Presented at the 45th Annual Scientific Meeting of the Society for Clinical and Experimental Hypnosis, San Francisco, Oct. 4-8. 
  16. Barabasz, A., & Barabasz, M. (1994b). Effects of focused attention on EEG topography, Symposium: Behavioral Medicine, Psychophysiology and Hypnosis, Presented at the 102nd Annual Convention of the American Psychological Association, Los Angeles, August 12-16. 
  17. Barabasz, A., Baer, L., Sheehan, D. V., & Barabasz, M. (1986). A three year followup of hypnosis and restricted environmental stimulation therapy for smoking.Summer 1995 International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 34, 169-18 1. 
  18. Barabasz, A., Crawford, H., & Barabasz, M. (1993). EEG topographic map differences in attention deficit disordered and normal children: Moderating effects from focused active alert instructions during reading, math and listening tasks. Presented at the 33rd Annual Meeting of the Society for Psychophysio logical Research, Rottach-Egem, Germany, October, 27-31. 
  19. Barabasz, A. Crawford, H. & Barabasz, M. (In press). Quantitative EEG markers in children with attention deficit disorder: Moderating effects of active alert instructions during reading and math tasks, Child Study Journal. 
  20. Barabasz, A., & Gregson, R. A. M. (1979). Antarctic wintering-over, suggestion and transient olfactory stimulation: EEG evoked potential and electrodermal responses. Biological Psychology, 9, 285-295. 
  21. Barabasz, A.,& Lonsdale, C. (1983). Effects of Hypnosis on P300 olfactory evoked potential amplitudes. Journal of Abnormal Psychology, 92, 520-525. 
  22. Barabasz, M. (1987). Trichotillomania: A new treatment. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 35, 146-154. 
  23. Barkley, R. A. (1990). Attention deficit hyperactivity disorder: A handbook for diagnosis and treatment. New York, NY The Guilford Press.
  24. Brown, D. & Fromm, E. (1986). Hypnotherapy and Hypnoanalysis. Hillsdale, N.J.: Erlbaum.
  25. Chartier, D., & Kelly, N. (1991). Neurofeedback treatment of attention deficit-hyperactivity disorder. Grand Rounds Presentation, Rex Hospital, Raleigh, N.C. August. 
  26. Chelune, G. J., Ferguson, W., Koon, R., & Dickey, T. 0. (1986). Frontal lobe disinhibition in attention deficit disorder. Child Psychiatry and Human Development, 16, 221-232. 
  27. Conte, R. (1991) Attention disorders. In B.Wong (Ed.) Learning about learning disabilities. New York: Academic Press, 60-96. 
  28. Crawford, H. J., & Gruzelier, J. H., (1992) A midstream view of the neuropsychophysiology of Hypnosis: Recent research and future directions. In E. 
  29. Fromm & M. Nash (Eds.) Contemporary Hypnosis Research, New York: Guilford, 227-266. 
  30. Crawford, H.J., Skolnick, B. E., Benson, D. M., Gur, R. E., & Gur, C. (1985, August). Regional cerebral blood flow in hypnosis and hypnotic analgesia. Paper presented at the 10th International Congress of Hypnosis and Psychosomatic Medicine, Toronto. 
  31. David, 0. (1974). Association between lower lead concentrations and hyperactivity in children. Environmental Health Perspectives, 7,17-25. 
  32. Edwards, R. (1995) Is the hyperactivity label applied too frequently? American Psychological Association Monitor, 26, 44-45. 
  33. Feingold, B. (1973). Food additives and child development. Hospital Practice, 8, 11-12, 17-18,21. 
  34. Feingold, B. (1975). Why your child is hyperactive. New York, NY Random House. 
  35. Firestone, P., Kelly, M. J., Goodman, J. T., & Davey, J. (1981). Differential effects of parent training and stimulant medication with hyperactives. Journal of the American Academy of Child Psychiatry, 20, 135-147. 
  36. Fromm, E. (1987) Significant developments in hypnosis during the past 25 years. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 35, 215-230. 
  37. Gaddes, W. H. & Edgell, D. (1994) Learning Disabilities and Brain Function. New York: Springer-Verlag. 
  38. Gualteri, C. T., & Hicks, R. E. (1985). Neuropharmacology of methylphenidate and a neural substitute for childhood hyperactivity. Psychiatric Clinics of North America, 8, 875-892. 
  39. Hilgard, E. R. (1965). Hypnotic Susceptibility, 4, New York: Harcourt. 
  40. Hilgard, E. R. (1979). Consciousness and control: Lessons from hypnosis. Australian Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 7,107-115. 
  41. Hilgard, E. R. (1986). Divided Consciousness: Multiple Controls in Human Thought and Action (rev. ed.) New York; Wiley. 
  42. Holroyd,j. (1985-1986). Hypnosis applications in psychological research. Imagination, Cognition and Personality, 5,103-115. 
  43. Hammond, D.C (1990). Handbooh of hypnotic suggestions and metaphors, New York: W.W. Norton. 
  44. Hynd, G. W. Hem, K. L., Voeller, K_ K_ & Marshall, R. M. (1991). Neurobiological basis of attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD). School Psychological Review, 20,174-186. 
  45. Hynd, G. W., Semrud-Clikeman, M., Lorys, A., Novey, E. S., & Eliopulos, D. (1990). Brain morphology in developmental dyslexia and attention deficit disorder/hyperactivity. Archives of Neurology, 47, 919-926. 
  46. Lou, H. C., Henriksen, L., Bruhn, P., Bomer, H., & Nielsen, J. (1989). Striatal. dysfunction in attention deficit and hyperkinetic disorder. Archives of Neurology, 46, 48-52. 
  47. Lubarj F., (1991). Discourse on the development of EEG diagnostics and biofeedback for attention-deficit/hyperactivity disorders. Biofeedback and SelfRegulation, 16, 20 1225. 
  48. Lubarj F. & Shouse, M. N. (1976). EEG and behavioral changes in a hyperkinetic child concurrent with training of the sensorimotor rhythm (SMR): A preliminary report. Biofeedback and Self Regulation, 3, 293-306. 
  49. Lubar, J. F. & Shouse~, M. N. (1977). Use of biofeedback and the treatment of seizure disorders and hyperactivity, Advances in Child Clinical Psychology. N.Y: Plenum, 1, 204-251. 
  50. Mann,C. A., Lubar, J. F., Zimmerman, A. W. Miller, C. A., & Muenchen, R. A. (1992). Quantitative analysis of EEG in boys with attention deficit hyperactivity disorder:Controlled study with clinical implications.Pediatric Neurology, 8, 30-36. 
  51. Marshall, P. (1989). Attention deficit disorder and allergy: A neurochemical model of the relation between the illness. Psychological Bulletin, 106, 434-446. 
  52. Morgan, A. H. & Hilgard, E. R. (1978). The stanford hypnotic clinical scale for children. American Journal of Clinical Hypnosis, 21, 148-169. 
  53. Pope, A. T. & Bogart E. H. (In press). Extended attention span training system: Video game neurotherapy for attention deficit disorder. In M. Barabasz (Ed.) Special Issue on Attention Deficit Disorders, Child Study journal. 
  54. Schaughency, E. A., & Hynd, G. W. (1989). Attention and impulse control in attention deficit disorders (ADD). Learning and Individual Differences, 1, 423-449. 
  55. Spiegel, D., & Barabasz, A. (1988). Effects of hypnotic hallucination on P300 evoked potential amplitudes: Reconciling conflicting findings. American Journal of Clinical Hypnosis, 331, 11-17. 
  56. Spiegel, D., Cutcomb, S., Ren, C., & Pribram, K. (1985). Hypnotic hallucination alters evoked potentials. Journal of Abnormal Psychology, 94, 249-255. 
  57. Sterman, M. B., & Friar, L. (1972). Suppression of seizures in an epileptic following sensorimotor EEG feedback training. Electroencephalography & Clinical Neurophysiology, 33, 89-95. 
  58. Swanson, J., Mcbumett, T., Wigal, T., Pfiffner, L., Lerner, M., Williams, L., Christian, D., Tamm, L., Willcutt, E., Crowley, K., Clevenger, W., Khouzam, N., Woo, C., Crinella, F., Fisher, T., (1993). Effect of stimulant medication on children with attention deficit disorder: A "review of reviews." Exceptional Children, 60, 2, 154, 162. 
  59. Voeller, K. K. S.. & Heilman, K. (1988). Attention deficit disorder in children: A neglect syndrome? Neurology, 38, 806-808. 
  60. Whalen, C. K. & Henker, B. (1991). Therapies for hyperactive children: Comparisons, combinations, and compromises. journal of Consulting and Clinical Psychology, 59,1, 126-137.